Giresunlu kemençeciler

Karadeniz müziğinin beşiği olarak kabul edilen Giresun, fındığı kadar eşsiz kemençe tınılarıyla da adından söz ettirir. Özellikle Görele ilçesi, kemençenin "Görele Tavrı" olarak bilinen en enerjik ve karakteristik icra biçiminin doğduğu yerdir. Bu topraklarda kemençe, bir çalgıdan öte; horonun coşkusu, yaylanın hüznü ve bölge insanının yaşam biçimidir. Giresun, bu kültürü omuzlayan ve tınıları dünyaya taşıyan, dünden bugüne çok değerli kemençe üstatlarına ev sahipliği yapmıştır.

Giresun Kemençe Ekolünün Temsilcileri

Giresun'un zengin kemençe kültürü, "usta-çırak" ilişkisiyle nesilden nesile aktarılan büyük isimler tarafından şekillendirilmiştir. Bu sanatçıları, Giresun kemençe ekolünün temellerini atan eski ustalar ve bu mirası günümüze taşıyan yakın dönem ve günümüz temsilcileri olarak iki grupta inceleyebiliriz.

1. Geçmiş Dönem Ustaları (Ekol Kurucuları)

Bu isimler, Giresun kemençesinin bugünkü formuna ve "Görele Tavrı"na ulaşmasını sağlayan efsanevi sanatçılardır:

• Piçoğlu Osman (Osman Gökçe): "Kemençenin Paganinisi" olarak bilinen, Görele tavrını zirveye taşıyan ve TRT arşivlerine giren en meşhur kemençe üstadı.

• Kodalakoğlu Karaman (Halil Kodalak): (1878-1964) Piçoğlu Osman ile aynı dönemin en büyük ustalarından biri olarak kabul edilir.

• Durkaya (Kemal İpşir): (1911-1989) Kendine has üslubu ve hikayeli anlatımıyla bilinen, Karaman'ın öğrencilerinden olan büyük bir usta.

• Tuzcuoğlu: Karaman (Halil Kodalak) ve diğer birçok eski ustanın hocası olarak bilinen ekol kurucu isimlerdendir.

• Kuyucuoğlu: Yine en eski kemençe ekollerinin temsilcilerinden ve Karaman'ın ustalarından biri olarak anılır.

• Mehmet Sırrı Öztürk: Giresun kemençe geleneğinin güçlü temsilcilerinden biri olarak kabul edilir.

• Şenel Dandin (Çolak Şenel): Durkaya ekolünün önemli bir takipçisi ve kendine has bir tavır geliştiren ustalardandır.

2. Yakın Dönem ve Günümüz Sanatçıları

Eski ustaların açtığı yoldan giden ve Giresun kemençe kültürünü günümüzde yaşatan değerli sanatçılardır:

• Katip Şadi: (1938-2020) Piçoğlu ve Durkaya ekollerini birleştiren, esprili atışmaları ve eşsiz tekniği ile "yaşayan efsane" olarak anılan, yakın dönemin en büyük isimlerindendir.

• Sami Günay

• Hüseyin Çınar

• Mehmet Maksutoğlu (TRT Sanatçısı)

• M. Naci Keskin (TRT Sanatçısı)

• Enver Topal

• Şirin Öztürk

• Hayati Daştan

• Yahya Mert

• Giresunlu Kemençeci Nazım

• Osman Ergin

• Haşim Torun

• Köksal Çakmak
• Yüksel Çakmak
• Kazım Çakır
• Orhan Dalsız
• İsa Yavuz
• Niyazı Ünye
• Hüseyin Çakmak
• Yusuf Tepe
• Mehmet Dalsız
• Özgür Küçükoğlu

• Emre Sarıcı (Genç nesil temsilcilerinden)

Miras Geleceğe Aktarılıyor

Giresun'da kemençe kültürü, bu büyük ustaların açtığı yoldan ilerleyen genç yeteneklerle yaşamaya devam etmektedir. Düğünlerde, şenliklerde ve ulusal festivallerde Giresunlu kemençe sanatçılarının enerjisi, bölgenin kültürel kimliğini güçlü bir şekilde yansıtmaktadır. Bu sanatçılar, Giresun'un hırçın dalgalarını ve yeşil yaylalarını notalara dökerek Karadeniz ruhunu yaşatmaktadır.